Je zet een vacature online voor een administratief medewerker en vraagt een mbo-diploma niveau 4. Een paar sterke kandidaten vallen meteen af, ook al doen ze het werk al jaren bij een vorige werkgever net zo goed als iemand met het juiste papiertje. Dat patroon staat onder druk. UWV, VNO-NCW en MKB-Nederland bundelen hun krachten in een landelijke Skillsagenda die vaardigheden belangrijker maakt dan diploma's bij werving, selectie en scholing. Voor jou als werkgever verandert dat hoe je een vacature schrijft en wie je uiteindelijk uitnodigt voor een gesprek.
Waarom het diploma niet meer het hele verhaal vertelt
Drie ontwikkelingen zetten het diploma onder druk. De arbeidsmarkt blijft krap, bedrijven digitaliseren in hoog tempo en de beroepsbevolking vergrijst. Daardoor past een vaste opleidingseis steeds minder goed bij wat een functie werkelijk vraagt. Iemand die zichzelf Excel, klantcontact of planningssoftware heeft aangeleerd, kan voor veel functies net zo geschikt zijn als iemand met het bijpassende diploma op zak, maar komt nu vaak niet eens door de eerste cv-selectie.
Skillsgericht werven draait om één vraag: heeft iemand de juiste kwaliteiten voor het werk? Denk aan samenwerken, communiceren, flexibiliteit en digitale vaardigheden, in plaats van welke opleiding er op het cv staat. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk filteren veel vacatureteksten nog automatisch op diploma's en jaren ervaring, ook wanneer dat voor de functie niet nodig is. Je sluit daarmee onbedoeld precies de kandidaten uit die het werk allang kunnen.
De Skillsagenda brengt vaardigheden in kaart
UWV, VNO-NCW en MKB-Nederland presenteerden de Skillsagenda om het gebruik van skills in werving, selectie, scholing en matching te versnellen. Het doel is tweeledig: onbenut arbeidspotentieel benutten en de mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt verkleinen. Judith Duveen, algemeen directeur van UWV Werkbedrijf, verwoordt het doel zo: "Laten we benutten wat mensen al kunnen en verder kijken dan alleen de opleiding die iemand heeft gedaan." Ze spreekt van een arbeidsmarkt waarin talent centraal staat, niet alleen het diploma.
Om dat mogelijk te maken, bouwden UWV, SBB, TNO en CBS in opdracht van de ministeries van SZW en OCW de taal achter dit systeem: CompetentNL, een nationale standaard die de vaardigheden van beroepen en mbo-opleidingen eenduidig beschrijft. Daarmee kun je een vacature straks niet alleen koppelen aan een functietitel, maar ook aan de exacte skills die daarbij horen, en dat ontsluit meteen een veel grotere groep kandidaten die nu buiten de gebaande paden valt.
Wat dit praktisch betekent voor je vacatures
Voor jouw bedrijf betekent skillsgericht werven dat je een vacature opdeelt in de skills die de functie echt vraagt, in plaats van in diploma's en jaren ervaring. Een logistiek planner heeft bijvoorbeeld overzicht, stressbestendigheid en affiniteit met software nodig, geen specifiek papiertje. Door die harde eis los te laten, vergroot je je kandidatenpool meteen, ook met mensen die vanuit een heel ander vakgebied overstappen en de benodigde vaardigheden elders hebben opgebouwd.
Dat sluit aan op een trend die je als werkgever al eerder zag: vacatureteksten moeten transparanter worden. Zo moeten vacatures straks verplicht een salarisrange tonen, zodat kandidaten vooraf weten waar ze aan toe zijn. Skillsgericht werven past in diezelfde beweging naar een eerlijkere en duidelijkere arbeidsmarkt, waarin kandidaten precies weten waarop ze worden beoordeeld en jij als werkgever scherper kunt selecteren op wat er echt toe doet.
Niet elk diploma mag je laten vallen
Skillsgericht werven is geen vrijbrief om elke opleidingseis overboord te zetten. Voor gereguleerde beroepen, denk aan de zorg, de financiële sector of functies met een wettelijke diploma-eis, blijft een erkend papier verplicht. De verschuiving zit vooral in functies waar het diploma vooral als vuistregel werd gebruikt om cv's snel te kunnen filteren, zonder dat de opleiding zelf iets zegt over of iemand het werk goed kan doen. Juist in die functies, denk aan administratief werk, klantenservice, planning of basaal technisch werk, levert skillsgericht kijken het meeste op.
Zo zet je als werkgever de eerste stap
Begin klein. Breng in kaart welke skills je huidige team al in huis heeft en welke skills ontbreken voor de groei die je voor ogen hebt. Pas daarna je vacatureteksten aan: vervang "hbo-diploma vereist" door een concrete omschrijving van wat iemand moet kunnen. Overweeg ook een korte praktijkopdracht of proefwerkdag in plaats van alleen een cv-check, zodat je ziet of iemand het werk aankan in plaats van alleen te lezen wat er op papier staat.
Skillsgericht werven werkt het beste in combinatie met aandacht voor je huidige personeel. Personeel behouden is vaak een betere strategie dan alleen nieuwe mensen zoeken, en dezelfde skills-aanpak helpt je om intern talent te ontdekken dat al in je bedrijf rondloopt, maar nog niet op de juiste plek zit. Een medewerker die zichzelf buiten werktijd heeft bijgeschoold, is zo veel waard als iemand die je extern werft.
Houd ook je contractvormen in de gaten. Nu het nulurencontract verdwijnt en er een andere contractvorm voor terugkomt, verandert ook hoe flexibel je personeel kunt inzetten. Skillsgericht werken maakt het eenvoudiger om mensen tijdelijk op een andere taak te zetten, omdat je precies weet wie welke vaardigheden al in huis heeft, in plaats van te gokken op functietitels.
Dit verandert er bij je volgende sollicitatieronde
De volgende keer dat je een vacature uitzet, kun je dus bewust kiezen: vraag je om een diploma, of om de vaardigheden die de functie werkelijk nodig heeft? Veel mkb-bedrijven lopen juist de kandidaten mis die op papier niet matchen, maar het werk in de praktijk al lang kunnen doen. Door je selectiecriteria te herschrijven naar skills, vergroot je je kandidatenpool zonder dat je kwaliteit inlevert, en speel je in op een verschuiving die UWV, VNO-NCW en MKB-Nederland nu landelijk aanjagen. Wie daar als eerste in je sector mee begint, heeft straks de ruimste keuze uit kandidaten die anderen over het hoofd zien.